Intussen in Kiev

Toen in 2014 de regering van president Janoekovitsj onder druk van de protesten op het Maidan-plein in Kiev opstapte, kondigde het kabinet van de nieuwe premier Jatsenjoek aan dat 1 miljoen bestuurders en ambtenaren een corruptie-toets zouden ondergaan. Dat betrof zowel ministers en burgemeesters als personeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de inlichtingendiensten en het openbaar ministerie.

Sommigen van hen waren al in functie tijdens het bestaan van de Sovjet-Unie, als lid van de Communistische Partij of werkzaam bij de KGB. Zij moeten op zijn minst verklaren hoe zij aan hun vermogen zijn  gekomen, anders dreigt ontslag. In sommige gevallen zoals in de havenstad Odessa werden verdachte ambtenaren letterlijk bij het grofvuil gekieperd door activisten.

Grote delen van de Oekraïense staatsbegroting zijn ‘verdwenen’ en omkoping om iets van de overheid gedaan te krijgen is vrij gewoon.  Nederlandse trainers hebben geprobeerd in de westelijke stad Lviv anti-corruptietraining voor ambtenaren op te zetten. De deelnemers kregen buttons met de tekst “ik neem geen steekpenningen aan”.

Maar weinig mensen in Oekraïne denken dat aangifte doen van corruptie iets oplevert, omdat de rechterlijke macht niet onafhankelijk van de politiek opereert. En voor de slecht betaalde ambtenaren is het aantrekkelijk om smeergeld aan te nemen om procedures te versnellen of boetes te laten vervallen.

Onlangs nog was live op tv te zien hoe twee ambtenaren werden gearresteerd die geld bestemd voor hulpdiensten in de Donbass (het Russisch sprekende industriegebied in het Oosten van Oekraïne) voor eigen rekening zouden hebben gebruikt. De politiechef van Kiev moest opstappen toen bleek dat zijn hele gezin in luxe auto’s met valse kentekens rondreed. De internationale organisatie Transparency International noemde Oekraine in 2015 zelfs “het meest corrupte land van Europa”.

De regering in Kiev heeft geprobeerd met buitenlandse bestuurders (bijvoorbeeld ministers uit andere voormalige Sovjet-republieken als Georgië en Litouwen) de binnenlandse problemen te lijf te gaan. Men hoopt met meer digitale dienstverlening en stemprocedures de gelegenheid tot corruptie bij ambtenaren en politici terug te dringen.

In het voorjaar van 2016 berichtte het ANP dat ambtenaren in Oekraïne zich niet meer in het openbaar kritisch zouden mogen uitlaten over de overheid om het vertrouwen in de regering niet te schaden. Blijkbaar heeft het anti-corruptiebeleid daarvoor tot dusver nog te weinig opgeleverd. En premier Jatsenjoek is vervangen.

demonstratie op de Maidan in Kiev, december 2014

Demonstratie op de Maidan in Kiev, december 2014 (foto door Kostiantyn Tsjernitsjkin)

 

André Rodenburg

André Rodenburg

Ruimtelijk econoom: weet van wonen, werken, verbinden. Kan je mee lezen en schrijven. Heeft gestudeerd in Rotterdam. Gewerkt aan grote projecten die wel (Tweede Maasvlakte) of juist niet (Zuiderzeelijn) doorgingen. En als kenniscoördinator en secretaris van bestuurlijk overleg bij de gemeente Den Haag, ministeries VROM en IenM (Ruimte, Bestuur, Milieu).

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: