Minister Plasterk: Geef ons een stevig ambtelijk statuut alstublieft

Op 10 november 2015 wordt het wetsvoorstel normalisering rechtspositie ambtenaren opnieuw behandeld. Als dat wetsvoorstel uiteindelijk toch zou worden aanvaard, zullen de kritische verantwoordelijkheden van de ambtenaar verder uit het zicht verdwijnen denken velen. Ook de Tweede Kamer, die dit wetsvoorstel al goedkeurde, is daar niet helemaal gerust op. Daarom werd druk uitgeoefend op minister Plasterk om in een ambtenarenstatuut vast te leggen wat de kernwaarden voor publieke functionarissen zijn.

Stevig ambtelijk statuut

Thijs Jansen en Hans Wilmink van de stichting Beroepseer zien dit als een kans en houden een pleidooi voor een stevig statuut waarin zowel publieke als professionele waarden verankerd zijn. Dat is nodig, omdat, zoals de nationale ombudsman al jaren signaleert, de ambtelijk kernwaarden op de achtergrond zijn geraakt. Daarnaast staat de ruimte voor het ambtelijk weerwerk zonder zich buiten spel te plaatsen of buiten spel te worden gezét onder druk. Kennelijk zit het daar veelvuldig mis, want vaak “lekken” ambtenaren achteraf dat ze een mislukking al lang hadden zien aankomen.

Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

De auteurs pleiten voor een herwaardering van algemene beginselen van behoorlijk bestuur (abbb’s). Deze zijn verankerd in wetgeving en jurisprudentie. Om de eerdergenoemde beginselen goed te kunnen toepassen is een vorm van moreel besef nodig: een rechtsstatelijk – democratisch en professioneel besef. Het feit dat juist de overheid zware en conflicterende belangen moet afwegen schept bijzondere verplichtingen. Voor de bestuurders, maar ook voor de ambtenaren.

Ambtenaar als professional

De auteurs zijn van mening dat een stevig ambtelijk statuut ingezet zou moeten worden als onderdeel van een programma dat de ambtenaar opleidt tot een professional die leert om zijn verantwoordelijkheden richting politiek én samenleving te herkennen en te hanteren. En laat het ambtelijk topmanagement de politieke leiding er aan houden recht te doen aan professionele adviezen. Als de ambtelijke en politieke leiding zich daaraan willen binden, dan ontwikkelt zich – normalisering of niet – een (moreel) recht op ambtelijk vakmanschap.

Hier vind je het volledige blog.

De auteurs reiken de minister en zijn ambtenaren een aantal bouwstenen aan voor het ambtenarenstatuut, in het Jaarboek Integriteit. Het verschijnt in november 2015 bij het Bureau Integriteit Openbare Sector (BIOS).

De Stichting Beroepseer start een rubriek waar ambtenaren hun ervaringen met de morele dimensies van hun vakmanschap kunnen delen.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: