‘Het is hoog tijd voor jonge ambtenaren op bepalende posities’

‘Veel te lang hebben leidinggevenden die ene jonge ambtenaar in de organisatie behandeld als een soort pronkstuk’, vertelt Florus van der Linden, voorzitter van FUTUR. ‘Die jonge ambtenaar wordt als pronkstuk even op de bühne gezet en mag in de praktijk af en toe een rapportje schrijven.’ Die tijd is voorbij, als het aan Van der Linden ligt. ‘Jongeren moeten snel de kans krijgen op leidinggevende en andere beslissingsbevoegde posities: plekken waar ze echt en direct invloed kunnen uitoefenen op het beleid van een organisatie. Leidinggevenden die dat niet begrijpen, begrijpen de maatschappij niet en moeten zich afvragen of ze zelf nog wel op de goede plek zitten.’

Aan het roer

FUTUR kiest voor 2015 voor het thema ‘Aan het roer’. Die keuze is tweeledig, vertelt Van der Linden. ‘Aan de ene kant zijn het de jonge mensen die aan het roer van hun carrière staan: hoe pakken ze hun rol? Hoe durven ze zich te laten horen in organisaties? Daar gaan we in helpen en dat gaan we zichtbaar maken. Daarmee gaan we verder op de weg die we vorig jaar hebben ingeslagen. Aan de andere kant gaat het er ook om dat het hoog tijd is dat jonge mensen aan het roer komen te staan van organisaties, kansen en vertrouwen krijgen om organisaties bij te sturen, de eenentwintigste eeuw in. Daar is het hoog tijd voor: de overheid heeft lang genoeg weggekeken.’

Maatschappelijke veranderingen, irrelevante overheid?

‘De wereld verandert. En ja, dat is een cliché, maar dat maakt het niet minder waar’, vertelt de FUTUR-voorzitter, die zelf werkzaam is als hoofd Juridische Zaken en HRM bij de gemeente Delft. ‘We zien in de maatschappij veranderingen waar de traditionele overheid het moeilijk mee heeft. De overheid reageert krampachtig op nieuwe ontwikkelingen als drones, maar ook op AirBnB en UberPop: snel opkomende fenomenen uit de maatschappij en technologie. Daar zie je hoe mensen innovatief zijn en met behulp van nieuwe technieken zichzelf op een nieuwe manier organiseren. We zien vergelijkbare tendensen in cao-overleggen, in vakbewegingen, in politieke partijen en in organisaties zélf. Maar dat geldt ook voor de manier waarop we omgaan met onze structuren en met Open Data en Big Data. Mensen organiseren zich op een totaal andere manier dan tien, twintig jaar geleden. De overheid moet daar goed mee omgaan, anders maak je jezelf irrelevant. En een overheid die de kop in het zand steekt en zichzelf irrelevant maakt, ik geloof dat we het daar wel over eens zijn: daar zit de samenleving niet op te wachten.’

Nieuwe ontwikkelingen, jonge mensen

‘Ik zie om mij heen dat jonge mensen zich als een vis in het water voelen bij die nieuwe ontwikkelingen. Dat is ook logisch: wij zijn opgegroeid met eerst MSN en Encarta en later de smartphone en social media. Bovendien kunnen jonge mensen zich sneller aanpassen aan veranderingen.’ De FUTUR voorzitter is duidelijk: het is hoog tijd voor een vernieuwende, jonge, overheid die verandering niet wantrouwt, maar gebruikt. ‘Natuurlijk, ik pleit niet voor jonge mensen op álle leidinggevende posities. Ik pleit voor een gezonde mix binnen de overheidsorganisaties. Als ik hoor dat de gemiddelde leeftijd bij veel gemeenten boven de 50 ligt, dan is dat niet goed. Dan kun je als overheid niet beantwoorden aan de vragen die de samenleving je stelt, dat durf ik wel te zeggen.’

Mentaliteitsverandering

Van der Linden is realistisch en ziet dat veel overheidsorganisaties met bezuinigingsopgaven te kampen hebben en een vacaturestop hebben ingesteld. ‘Je ziet dat overheidsorganisaties moeten bezuinigen en kleiner worden. Vaak zijn jonge mensen met tijdelijke contracten daarvan de dupe. Zij worden óf op straat gezet óf met rare constructies tijdelijk behouden voor de organisatie. Daarvan worden de jonge mensen niet beter, maar organisaties ook niet.’ Van der Linden hoopt dat organisaties daarin creatief durven zijn en lef durven tonen: ‘Er zijn genoeg creatieve mogelijkheden om jonge mensen aan je te binden. Dan moet je kwaliteiten en competenties goed verbinden aan publieke vraagstukken. Dat gaat verder dan een adviesrol, dat gaat om echte verantwoordelijkheid. Ik denk dat binnen overheidsorganisaties een mentaliteitsverandering moet plaatsvinden. Bij die mentaliteitsverandering moeten jonge mensen voorop durven lopen. En daarom kiezen wij als FUTUR zonder aarzelen dit jaar de slogan “aan het roer”!

Remy Maessen

Remy Maessen

Limburgse Nijmegenaar die werkt in Twente. Kosmopoliet aan de oostgrens. Parlementair historicus. Vertrouwt op de eigen kracht van mensen. Wil later Kasper Juul worden.

2 reacties

  1. Max Kommer schreef:

    Twee misvattingen in deze column (minstens) en een gebrek aan toekomstgericht denken.

    Misvatting 1: de overheid maakt zich irrelevant als ze nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen niet omarmt.
    Nee, zo staat het er inderdaad niet. Maar wel “De overheid reageert krampachtig op nieuwe ontwikkelingen” en “De overheid moet daar goed mee omgaan, anders maak je jezelf irrelevant”. En dat komt wel op hetzelfde neer.
    Ik denk dat de belangrijkste taak van de overheid is, een stabiele basis (infrastructuur) te bieden waarop mensen en organisaties kunnen bouwen, hun leven inrichten en zo de samenleving vorm geven. Dat betekent ruimte bieden voor innovatie, maar ook bij elke innovatie kritisch kijken wat de consequenties zijn. En waar nodig een grens trekken, een ontwikkeling een halt toeroepen als die rechten en belangen van velen schaadt.

    Misvatting 2: jongeren zijn beter (dan ouderen) in staat om om te gaan met vernieuwing
    Dat jongeren de wereld van gisteren als vanzelfsprekend hebben ervaren, betekent niet dat ze open staan voor morgen. Er is geen enkele reden om aan te nemen dat de jongeren van nu anders zijn dan die van vroeger, de huidige ouderen. Onder de jongeren van nu zijn net zo goed conservatieven en trage aanpassers als onder eerdere generaties. En onder de ouderen van nu, zijn er ook -heel wat- die zich als een vis in het water voelen bij nieuwe ontwikkelingen. Met misschien één pro: ze hebben de ervaring dat wat op het eerste gezicht aangenaam zwemwater lijkt, bij nadere beschouwing giftig kan blijken te zijn.

    Gebrek aan toekomstgericht denken
    Gewoon een vraagje. Wanneer is die jongere die nu aan het roer moet, niet jong meer? En dan?

  2. Wouter schreef:

    @Max Kommer helemaal mee eens
    Het is heel makkelijk om te roepen dat jongeren meer macht moeten krijgen, maar wat bedoel je nou eigenlijk? Het doel lijkt meer democratisering te zijn, van zoveel mogelijk kennis gebruik maken bij het nemen van een beslissing. Maar dan wil je juist dat groepen mensen samen een beslissing nemen. Als die beslissing door een jong iemand wordt genomen heb je nog steeds het probleem dat het de beslissing van een individu is.

    Ja het is lastig om in groepsverband een beslissing te nemen, maar de schrijver van dit artikel is nog ambitieuzer. Blijkbaar moeten ook overheidsorganisaties super hip, flexibel en modern zijn. Vervullen bedrijven deze functie niet al? Als de overheid zich nou richt op de kwaliteit van beslissingen en goede kaders zet, kunnen bedrijven binnen die kaders hip, flexibel en modern zijn.

    Helaas wil de politiek vaak cadeautjes uitdelen, waardoor die kaders nogal ingewikkeld zijn.

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: