Kies jij de letter of de geest van de wet?

Regels zijn goed. Ze geven duidelijkheid en dragen bij aan een gezondere en veiliger samenleving. Maar we moeten niet vergeten dat ze slechts een middel zijn. Het doel is niet het uitvoeren van de regel, maar het verbeteren van de samenleving.

De politiek legt de regels vast, maar het zijn ambtenaren die ze moeten uitvoeren. Meestal is de situatie helder, maar vaak levert het ook een flinke uitdaging op: kies je ervoor een regel toe te passen of is het beter dat niet te doen? Kies je voor de letter of voor de geest van de wet?

De VNG is samen met de ministeries van BZK en EZ een campagne begonnen om regeldruk te verminder: Beter en concreter. Het tijdschrift PM besteedde er zelfs een speciale editie aan en er staat sinds kort een serie filmpjes met korte lezingen over regelgeving online.

Doel van dit alles: het verminderen van de regeldruk en het verbeteren van de kwaliteit van regels. Een goed initiatief natuurlijk, maar elke regel die blijft is een regel die toegepast moet worden. Door ambtenaren in de dagelijkse praktijk. En dat blijft zo.

Het toepassen van regels heeft gevolgen, zowel voor de burger of ondernemer die ermee wordt geconfronteerd als voor de rest van de samenleving. Die wil namelijk niet alleen een gereguleerde maatschappij, maar ook een rechtvaardige. Die afweging moet ook meewegen.

De komende tijd zal de afweging tussen de regel en de geest van de wet niet gemakkelijker worden. Daar gaat geen VNG-programma iets aan veranderen. Dat ligt bij jou als ambtenaar. Hoe maak jij die keuze? Hoe weeg jij een situatie?

 

Davied van Berlo

Initiatiefnemer van Ambtenaar 2.0 en Pleio. Schrijver van de boeken "Ambtenaar 2.0", "Wij, de overheid" en "De Nieuwe Overheid". Redacteur van De Ambtenaar.

2 reacties

  1. F.D. van der Wee schreef:

    Met de geest van de wet ga je een gevaarlijk traject op.
    Rechters zijn voor het leven benoemd, hoeven geen verantwoording af te leggen en kunnen zo gemakkelijk de ene partij bevoordelen en de ander kapot maken.
    Voorbeelden genoeg.
    Dit verklaart wat de laatste jaren gebeurt is, onvrede bij de normale burger dus niet alleen bij de onderlaag van onze bevolking.
    De wetgevende macht zet klagers weg als “tokkies”.
    De brexit in Engeland en de benoeming van dhr. Trump tot president van Amerika bevestigt deze zienswijze.
    Ik ben benieuwd naar de uitslag van de verkiezingen volgend jaar in Nederland.

  2. Davied van Berlo schreef:

    Rechters en andere ambtenaren moeten wel degelijk verantwoording af te leggen. Dit artikel gaat erom dat ambtenaren in hun werk moeten proberen om burgers verder te helpen en niet alleen naar de regels moeten kijken. Dat lijkt me een goed initiatief, toch?

Geef een reactie

%d bloggers liken dit: